Umowa zlecenia czy o dzieło – różnice w rozliczeniu ZUS i podatku

Umowa zlecenia i umowa o dzieło różnią się przede wszystkim przedmiotem: zlecenie to staranne wykonywanie czynności, a dzieło to konkretny, sprawdzalny rezultat. Od tego zależy rozliczenie. Od zlecenia co do zasady opłacasz składki ZUS, a od umowy o dzieło zawartej z osobą, która nie jest Twoim pracownikiem, składek się nie płaci – trzeba ją jednak zgłosić do ZUS na formularzu RUD. Poniżej porównujemy obie umowy krok po kroku.

Czym różni się zlecenie od dzieła

Umowa zlecenia dotyczy wykonywania określonych czynności. Zleceniobiorca odpowiada za staranność działania, a nie za efekt. Przykłady: obsługa klienta, prowadzenie zajęć, pomoc administracyjna, sprzątanie.

Umowa o dzieło dotyczy wykonania konkretnego rezultatu, który można sprawdzić i ocenić – np. projektu graficznego, tekstu, programu albo wykonanej rzeczy. Wykonawca odpowiada za efekt i jego wady.

O tym, jaka to umowa, decyduje jej treść i sposób wykonywania, a nie tytuł na pierwszej stronie. Jeśli „dzieło” polega w praktyce na powtarzalnych czynnościach bez określonego rezultatu, ZUS może uznać je za zlecenie i naliczyć zaległe składki z odsetkami. Gdy z kolei osoba pracuje pod Twoim kierownictwem, w ustalonym miejscu i czasie, może to być w rzeczywistości stosunek pracy.

Składki ZUS

Umowa zlecenia

Od umowy zlecenia co do zasady opłacasz:

• składki emerytalną i rentową – obowiązkowo,
• składkę wypadkową – obowiązkowo,
• składkę chorobową – dobrowolnie, na wniosek zleceniobiorcy,
• składkę zdrowotną,
• składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz FGŚP – zależnie od wysokości wynagrodzenia i sytuacji.

Zleceniobiorcę zgłaszasz do ZUS w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy.

Zasady się zmieniają, gdy zleceniobiorca ma inne tytuły do ubezpieczeń. Przykładowo jeśli zleceniobiorca jest zatrudniony u innego pracodawcy na umowę o pracę i zarabia tam co najmniej minimalne wynagrodzenie, od zlecenia co do zasady odprowadza się obowiązkowo tylko składkę zdrowotną. Takie sytuacje (tzw. zbieg tytułów) sprawdzamy na podstawie oświadczenia zleceniobiorcy przed pierwszą wypłatą.

Student do 26 lat

Uczeń szkoły ponadpodstawowej lub student do ukończenia 26 lat, który pracuje na umowie zlecenia, jest zwolniony ze składek ZUS, w tym ze składki zdrowotnej. Potrzebujesz od niego oświadczenia lub legitymacji potwierdzającej status ucznia albo studenta. Zwolnienie nie obejmuje umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą.

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło zawarta z osobą, która nie jest Twoim pracownikiem, nie rodzi obowiązku opłacania składek. Musisz jednak zgłosić ją do ZUS na formularzu RUD w ciągu 7 dni od dnia jej zawarcia.

Uwaga: jeśli zawierasz umowę o dzieło (lub zlecenia) z własnym pracownikiem, przychód z niej dolicza się do wynagrodzenia ze stosunku pracy i oskładkowuje tak jak pensję.

Podatek dochodowy

Przy obu umowach jako płatnik co do zasady pobierasz zaliczkę na podatek dochodowy i wpłacasz ją do urzędu skarbowego do 20. dnia następnego miesiąca. Zaliczkę liczysz od przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodu oraz – przy zleceniu – o potrącone składki społeczne. Przy umowach o niskiej wartości zawartych z osobą, która nie jest Twoim pracownikiem, zamiast zaliczki pobiera się zryczałtowany podatek.

Koszty uzyskania przychodu

• 20% – standardowe koszty przy umowie zlecenia i umowie o dzieło.
• 50% – przy przeniesieniu praw autorskich lub korzystaniu przez twórcę z praw autorskich, tylko w rodzajach działalności wymienionych w ustawie. Muszą to potwierdzać zapisy umowy, a podwyższone koszty mają roczny limit kwotowy.

Koszty 50% przysługują tylko za tę część wynagrodzenia, która dotyczy praw autorskich. Sama nazwa „umowa o dzieło” ich nie daje.

Ulga dla młodych

Osoby do 26. roku życia mogą korzystać ze zwolnienia z PIT przychodów m.in. z umowy zlecenia – do rocznego limitu. Zwolnienie nie obejmuje umowy o dzieło. Warunki ulgi sprawdzamy przy każdej umowie.

Po zakończeniu roku

Za każdego zleceniobiorcę i wykonawcę dzieła przygotowujesz informację PIT-11 – przekazujesz ją do urzędu skarbowego do końca stycznia, a zleceniobiorcy lub wykonawcy do końca lutego. Na tej podstawie rozlicza on roczny PIT.

Minimalna stawka godzinowa przy zleceniu

Umowa zlecenia z osobą fizyczną jest co do zasady objęta minimalną stawką godzinową, ogłaszaną co roku. Musisz też potwierdzać liczbę przepracowanych godzin, zwykle w formie ewidencji podpisywanej przez zleceniobiorcę. Umowa o dzieło nie jest objęta stawką minimalną.

Zlecenie czy dzieło – porównanie

	Umowa zlecenia	Umowa o dzieło
Przedmiot	staranne wykonywanie czynności	konkretny rezultat
Składki ZUS	co do zasady tak	nie (gdy wykonawca nie jest Twoim pracownikiem)
Zgłoszenie do ZUS	w ciągu 7 dni od rozpoczęcia	RUD w ciągu 7 dni od zawarcia
Minimalna stawka godzinowa	tak	nie
Koszty uzyskania przychodu	20% lub 50% przy prawach autorskich	20% lub 50% przy prawach autorskich
Informacja PIT-11	tak	tak

Jak wybrać

Wybieraj umowę według tego, jak praca będzie faktycznie wyglądać. Jeśli zamawiasz jednorazowy, określony efekt – projekt, tekst, wykonanie przedmiotu – właściwa może być umowa o dzieło. Jeśli ktoś ma regularnie wykonywać czynności, bliżej mu do zlecenia, a przy pracy pod kierownictwem i w stałych godzinach – do umowy o pracę. O tym, jak przygotować się do etatu, piszemy w poradniku o zatrudnieniu pierwszego pracownika.

Niezależnie od rodzaju umowy zadbaj o to, żeby była zawarta na piśmie przed rozpoczęciem pracy, jasno opisywała przedmiot, termin i wynagrodzenie, a przy umowie o dzieło – także sposób odbioru dzieła. Rachunek lub protokół odbioru ułatwia później rozliczenie i ewentualną kontrolę.

Jak pomagamy w SH TAX

• Rozliczamy umowy cywilnoprawne w ramach usługi kadry i płace – 70 zł netto miesięcznie za osobę.
• Zgłaszamy umowy o dzieło do ZUS na formularzu RUD – 50 zł netto za zgłoszenie.
• Sprawdzamy oświadczenia zleceniobiorców i zbieg tytułów do ubezpieczeń, wyliczamy składki i zaliczki oraz przygotowujemy PIT-11.

Pełną listę usług znajdziesz w cenniku. Masz umowę do rozliczenia? Napisz do nas.