Składka zdrowotna przedsiębiorcy zależy przede wszystkim od formy opodatkowania. Na skali podatkowej wynosi 9% dochodu, na podatku liniowym 4,9% dochodu, a na ryczałcie jest stałą kwotą, której wysokość zależy od rocznego przychodu. Na skali i podatku liniowym obowiązuje składka minimalna. Składkę płacisz co miesiąc razem z pozostałymi składkami ZUS, a raz w roku rozliczasz ją z faktycznym dochodem lub przychodem.

Składka zdrowotna na skali podatkowej

Jeśli rozliczasz się według skali (12% i 32%), składka zdrowotna wynosi 9% dochodu. Dochód na potrzeby składki to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu oraz o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne, jeśli nie zaliczyłeś ich do kosztów.

Gdy dochód w danym miesiącu jest niski albo masz stratę, płacisz składkę minimalną. Na skali składki zdrowotnej nie odliczysz ani od podatku, ani od dochodu.

Składka zdrowotna na podatku liniowym

Na podatku liniowym (19%) składka wynosi 4,9% dochodu, liczonego tak samo jak na skali. Także tu obowiązuje składka minimalna.

Zapłacone składki zdrowotne możesz zaliczyć do kosztów albo odliczyć od dochodu – ale tylko do rocznego limitu, który zmienia się co roku.

Składka zdrowotna na ryczałcie

Na ryczałcie składka nie zależy wprost od dochodu. Płacisz stałą miesięczną kwotę, której wysokość zależy od przychodu osiągniętego w roku:

do 60 000 zł,
powyżej 60 000 zł do 300 000 zł,
powyżej 300 000 zł.

Kwoty dla każdego progu są ogłaszane co roku, bo zależą od przeciętnego wynagrodzenia. Podajemy je klientom na bieżąco.

Połowę zapłaconych składek zdrowotnych możesz na ryczałcie odliczyć od przychodu, co obniża podatek.

Porównanie w skrócie

Forma opodatkowania	Wysokość składki	Odliczenie składki
skala podatkowa	9% dochodu, nie mniej niż minimum	brak
podatek liniowy	4,9% dochodu, nie mniej niż minimum	do rocznego limitu
ryczałt	stała kwota zależna od progu przychodu	50% zapłaconych składek od przychodu

Różnica w składce bywa jednym z argumentów przy wyborze formy opodatkowania. Więcej o porównaniu przeczytasz we wpisie KPiR czy ryczałt.

Kiedy płacisz składkę zdrowotną

Składkę zdrowotną płacisz co miesiąc razem z pozostałymi składkami ZUS. Jako osoba prowadząca jednoosobową działalność masz na to czas do 20. dnia miesiąca. Pozostałe terminy znajdziesz w kalendarzu przedsiębiorcy.

Na skali i podatku liniowym składkę za dany miesiąc liczy się od dochodu osiągniętego w miesiącu poprzednim. Dlatego jej wysokość może się zmieniać z miesiąca na miesiąc – po miesiącu z wysokimi kosztami będzie niższa, po miesiącu z dużą sprzedażą wyższa.

Na ryczałcie co miesiąc płacisz kwotę z progu, który odpowiada Twojemu przychodowi narastająco od początku roku. Gdy w trakcie roku przekroczysz próg, płacisz składkę z wyższego progu, a różnice za wcześniejsze miesiące wyrównuje rozliczenie roczne.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej

Raz w roku przedsiębiorca porównuje składki zapłacone w trakcie roku z kwotą należną za cały rok:

na skali i podatku liniowym – według rocznego dochodu,
na ryczałcie – według rocznego przychodu i odpowiedniego progu.

Rozliczenie wykazuje się w deklaracji ZUS za kwiecień, składanej do 20 maja. Rozliczenie za 2025 r. przedsiębiorcy złożyli do 20 maja 2026 r., a rozliczenie za 2026 r. trzeba będzie złożyć do 20 maja 2027 r. Jeśli zapłaciłeś za mało, dopłacasz różnicę. Jeśli za dużo, powstaje nadpłata, której zwrotu możesz zażądać we wniosku.

To dobry moment, żeby sprawdzić, czy wszystkie przychody i koszty z poprzedniego roku są ujęte poprawnie. Błąd w księgach przekłada się bezpośrednio na rozliczenie składki.

Sytuacje, które warto znać

Ulga na start i mały ZUS

Ulgi w ZUS dotyczą składek na ubezpieczenia społeczne. Składkę zdrowotną płacisz od początku działalności, także wtedy, gdy korzystasz z ulgi na start.

Etat i działalność jednocześnie

Jeśli pracujesz na etacie i prowadzisz firmę, składka zdrowotna jest pobierana z obu tytułów osobno. Pracodawca odprowadza ją od wynagrodzenia, a Ty – od działalności, według zasad opisanych wyżej.

Zawieszenie działalności

W okresie zawieszenia działalności nie płacisz z jej tytułu składek, także zdrowotnej.

Zmiana formy opodatkowania

Gdy zmieniasz formę opodatkowania od nowego roku, zmienia się też sposób liczenia składki zdrowotnej. Warto to uwzględnić przy planowaniu – szczególnie jeśli przechodzisz ze skali na ryczałt albo odwrotnie.

Najczęstsze błędy

Spóźnione dokumenty – faktura kosztowa dodana po wyliczeniu składki oznacza, że składka za dany miesiąc została policzona od zbyt wysokiego dochodu. Różnica wyjdzie dopiero w rozliczeniu rocznym.
Przeoczony próg na ryczałcie – po przekroczeniu progu przychodu trzeba płacić wyższą składkę. Jeśli tego nie zrobisz, w rozliczeniu rocznym pojawi się dopłata.
Pomylony termin – jako JDG płacisz ZUS do 20. dnia miesiąca. Termin 15. dotyczy spółek i fundacji jako płatników.
Brak rozliczenia rocznego – rozliczenie w deklaracji za kwiecień jest obowiązkowe także wtedy, gdy spodziewasz się nadpłaty.

Co przygotować do rozliczenia

Jeśli prowadzisz księgowość z biurem, większość danych już jest w księgach. Warto jednak pamiętać o kilku rzeczach:

dostarczaj wszystkie dokumenty za dany miesiąc na czas, bo od nich zależy wysokość składki za kolejny miesiąc,
daj znać, jeśli zmienia się Twoja sytuacja – np. zaczynasz pracę na etacie albo zawieszasz działalność,
przed końcem roku sprawdź z księgowym, czy forma opodatkowania nadal jest dla Ciebie korzystna.

Jak pomagamy w SH TAX

Co miesiąc wyliczamy składkę zdrowotną i pozostałe składki ZUS właściciela – w ramach księgowości JDG jest to w cenie obsługi (od 365 zł netto miesięcznie do 50 dokumentów).
Kwoty do zapłaty widzisz online przed terminem.
Przygotowujemy roczne rozliczenie składki zdrowotnej – jako usługę dodatkową za 145 zł netto.
Pomagamy porównać formy opodatkowania razem z wysokością składki. Szczegóły znajdziesz w cenniku.

Masz pytanie o swoją składkę albo chcesz przenieść do nas księgowość? Napisz do nas.

Składka zdrowotna przedsiębiorcy – od czego zależy i jak się ją rozlicza